Al jaren bedrijven wij onze hobby, het zijn van radioamateur en het daarbij gebruiken van radiozendapparatuur, als de “gewoonste zaak van de wereld”.
In dit artikel wil ik je toch even meenemen naar de OORSPRONG, het ONTSTAAN van onze hobby, het draadloos verbindingen, QSO’s, maken.
De Italiaanse natuurkundige en uitvinder GUGLIELMO MARCONI (1874-1937) raakte al op jonge leeftijd gefascineerd door elektriciteit en magnetisme. Hij liet zich inspireren door de experimenten van Heinrich HERZ, die eind negentiende eeuw aantoonde dat elektromagnetische golven zich door de lucht konden verplaatsen.
Marconi geloofde dat hij die kennis kon gebruiken om een draadloos communicatiesysteem te ontwikkelen. In 1895 begon hij thuis, in Bologna, experimenten waarbij hij de eerste signalen over korte afstanden verstuurde tussen een zelfgemaakte radiozender en ontvanger. Dit dankzij de ontwerpen van de natuurkundige – elekronicus Nikola TESLA. De langste afstand die Marconi overbrugde was ongeveer 2,5 kilometer.
In 1900 voerde Marconi baanbrekende draadloze experimenten uit op THE LIZARD. Èèn van de vele afgelegen kliffen in Cornwall, zuidwest Engeland. Dankzij zijn visie en vastberadenheid ontwikkelde hij de technologie die de weg vrijmaakte voor de huidige directe wereldwijde communicatie. In Januari 1901 ontving MARCONI, in een eenvoudige houten hut een radiosignaal van het eiland WIGHT op ongeveer 290 kilometer afstand.
Dat bewees dat radioverbindingen over de horizon mogelijk waren – iets wat wetenschappers destijds voor onmogelijk hielden. Het hebben van twee radiostations op slechts 10 kilometer van elkaar (Het Lizard Wireless Station en het Station bij Poldhu) gaf Marconi de ideale kans om te experimenteren met frequenties en het verminderen van storing.
Het tweede hierboven genoemde radiostation POLDHU werd gebouwd in de periode Oktober 1900 tot Januari 1901. Op het terrein werd de, oorspronkelijke, uit 20 masten bestaande kegelvormige antenne gebouwd. Die antenne werd in september 1901 door een storm verwoest. Voor Marconi’s experimenten werd direct daarna een tijdelijke installatie gebouwd bestaande uit twee masten van 48 meter hoog met een waaiervormige antenne. De zender werkte met een vermogen van ongeveer 13 KW en een golflengte van ongeveer 366 meter.
De eerste kegelvormige antenne met 20 masten die werd gebouwd bij het Poldhu Centre.
De antenne NA de storm;
De antenne met 48 meter hoge masten die na de storm bij Poldhu werd gebouwd;
In november 1901 reisde Marconi met zijn assistenten Kemp en Paget per schip af naar St John, Newfoundland, Canada. Dit omdat Marconi van mening was dat radiosignalen niet in het oneindige zouden verdwijnen maar met de kromming van de aarde zouden “meebuigen”. Om de experimenten mogelijk te maken had het radiostation Poldhu de opdracht gekregen gedurende een bepaalde periode dagelijks tussen 15.00 en 18.00 uur GMT (11.30 tot 14.30 uur lokale tijd op St John’s eiland) de morsecodeletter “S” uit te zenden. De letter “S” met 3 punten werd gekozen omdat de schakelinstallatie in het (zend)station Poldhu, destijds technisch gezien, niet bestand was tegen de hitte en slijtage die een lange reeks streepjes zou hebben veroorzaakt. Uiteindelijk lukte het na vele pogingen, bemoeilijkt door de harde wind op St John, op 12 December 1901 een deels met waterstof gevulde ballon, met daaraan een 152 meter lange draad, op te laten. Deze ballon konden ze ongeveer 3 uur in de lucht houden.
Zie de foto hieronder, met links op de foto MARCONI.
Op die (beroemde) donderdag 12 December 1901 werden om 12.30, 1.10 en 2.20 uur de vooraf afgesproken signalen van het radiostation Poldhu ontvangen. De signalen waren onmiskenbaar de drie punten van de morseletter “S”. De elektrische golven die vanuit het radiostation Poldhu waren uitgezonden, waren de Atlantische oceaan overgestoken. De hindernis van de kromming van de aarde die door zoveel sceptici als een fatale hindernis werd beschouwd, bleek niet te bestaan. De signalen waren door de Ionosfeer weerkaatst waardoor deze door Marconi konden worden ontvangen.
DRIE KLEINE PUNTJES DIE DE WERELD VAN COMMUNICATIE VOORGOED VERANDERDEN.
Na deze geslaagde test werden in de tijd daarna vele experimenten uitgevoerd om uiteindelijk te komen tot de oprichting van een reguliere telegram service tussen POLDHU STATION en CLACE BAY, Nova Scotia in Canada. In 1906 werd een krachtig radiostation gebouwd nabij CLIFDEN in West Ierland.
POLDHU-radiostation richtte zich toen op de communicatie met de zeevaart. Het gebruikte daarvoor het callsign MPD. Tijdens de nachtelijke uren werden met regelmaat nieuwsberichten verstuurd. Dit gebeurde in MORSE, met een teleprinter en gebruikmakend van de callsign ZZ.
Hieronder een van de berichten die namens de Britse Admiraliteit op 5 augustus 1914 vanuit radiostation POLDHU werden verstuurd naar alle handelsschepen en onder andere werd ontvangen door het koopvaardijschip SS CALGARIAN. Het betreft de boodschap dat de (1e wereld) oorlog was uitgebroken tussen Engeland en Duitsland. De bemanningen werden gewaarschuwd NIET naar een Duitse haven te varen.
Dankzij de kennis, vastberadenheid van GUGLIELMO MARCONI en testuitzendingen die werden gedaan, genieten wij nu, als zijnde vanzelfsprekend, van onze radiohobby en gebruiken we nu dagelijks de mobiele telefoon. GUGLIELMO MARCONI ontving in 1909 de Nobelprijs voor de Natuurkunde, samen met de Duitse natuurkundige Karl Ferdinand Braun. Zij kregen de prijs voor hun bijdragen aan de ontwikkeling van draadloze telegrafie, wat de basis legde voor radio, televisie en alle moderne draadloze communicatie van nu.
De foto’s in dit epistel zijn door mij gemaakt of zijn afkomstig van het :
MARCONI CENTRUM in POLDHU, zuidwest Engeland.
Het MARCONI MONUMENT dat staat op het terrein bij het MARCONI CENTRUM POLDHU.
De shack van de POLDHU RADIOCLUB en de zijkant van het MARCONINI CENTRE.
Het antennepark van de club. Op een 40 meter hoge klif aan de rand van de zee.
Bij deze spreek ik mijn dank uit naar RICHARD – G4WKW en de overige leden van de POLDHU RADIOAMATEURCLUB, die het mogelijk maakten dat ik het MARCONI CENTRE buiten de reguliere openingstijden kon bezoeken.
HENK – PA5BU